Menu

Oud gedrag

Van financiële producten kennen we de waarschuwing: ‘prestaties uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst’.  Voor de mens zelf zou die waarschuwing precies omgekeerd moeten zijn: ‘prestaties uit het verleden bieden goede garantie voor de toekomst’.  Wat mensen doen is wat mensen doorgaans altijd al hebben gedaan.


Vastgebakken in eigen karakter

Nu is deze constatering, of standpunt zo je wilt, wel enigszins opmerkelijk voor een psycholoog die zich inzet voor mensen die lijden aan zichzelf en daarom verlichting zoeken in verandering. Maar feit is nu eenmaal dat mensen een hekel hebben aan verandering; en hoe graag zij die verandering willen, vooral vastgebakken zitten in hun eigen karakter. En als er al iets van verandering te bespeuren valt, dan zal die verandering vooral worden opgewekt door een verandering in de omstandigheden.

Prima voorbeelden hiervan zijn: de vrijgezel die een vriendin krijgt, de vrouw die zwanger wordt, de student die zijn eerste baan krijgt, een winnaar van de miljoenenloterij en een vriendinnenstel die een eigen restaurant opent. Dergelijke veranderingen in levensomstandigheden zijn zo dwingend en indringend dat een verandering in houding en gedrag welhaast, als vanzelf, worden opgeroepen. 


Uit de bocht gevlogen

Maar vraag iemand, die gewend is om alles te eten waar hij zin in heeft, over te stappen op een volledig zoutloos dieet, dan zal dit de grootste moeite kosten, als het al zou lukken. Dit gegeven is ook de reden waarom mensen de stap naar een hulpverlener pas zetten als het één en ander volledig uit de bocht is gevlogen. Prima voorbeelden hiervan zijn: de man met uitstelgedrag die bedolven wordt onder deurwaarders, de alcoholist die door zijn werkgever wordt ontslagen, de vrouw die iedereen tevreden wil houden en overspannen wordt, de allesvermijder die op latere leeftijd nog steeds bij zijn ouders woont, de man die door zijn vrouw betrapt wordt op vreemdgaan en de fanatieke carrièrevrouw die ten ondergaat aan een depressie.  


Goede voornemens

Opvallend aan al deze types is dat zij, eenmaal onder behandeling, wel goede voornemens hebben en uitspraken doen als: ‘ik kijk nu wel uit om mijn verplichtingen op de lange baan te schuiven’ of ‘ik heb mijn lesje wel geleerd; en ga vanaf nu wat rustiger leven’ en ‘het wordt nu eindelijk eens een keer tijd om tevreden te zijn met wat ik heb’.  Als beginnende therapeut liet ik mij destijds, met al die goede voornemens, zand in de ogen strooien; en kwam dan met constructieve behandelplannetjes. Tegenwoordig schiet ik eerder in de lach en zeg: ‘als de ergste pijn is geleden, dan verwacht ik dat je weer doorgaat waar je gebleven bent’.  Zelden hoor ik enig protest.  

  

Extreme omstandigheden

Vaak word ik gevraagd wat mensen gaan doen wanneer de corona-pandemie definitief voorbij is; en mijn antwoord is: ‘mensen gaan weer doen wat zij altijd al hebben gedaan’.  Alleen onder extreem andere omstandigheden, zoals die van een pandemie, zijn mensen gedwongen om zich aan te passen.



About the Author Jeffrey Wijnberg

Werd geboren in Madison, Verenigde Staten in 1951. Na zijn gymnasiumtijd in Nederland studeerde hij enkele jaren muziek en psychologie in de VS. In 1977 voltooide hij zijn studie in de klinische psychologie aan de Rijksuniversiteit te Groningen. De eerste privé-praktijk van Noord-Nederland werd door hem in Groningen opgezet. Hij is sindsdien zelfstandig gevestigd. Als psychotherapeut gaat zijn speciale belangstelling uit naar de provocatieve stijl. Voor het IEP geeft hij, samen met Jaap Hollander, introductieworkshops Provocatief Coachen als ook de twee-jarige opleiding Provocatief Coachen. Hij is publicist en auteur van populair-wetenschappelijke psychologie boeken, waaronder "Provocatief Coachen", de uitdagende stijl van helpen", "Gekker dan gek; hoe provocatieve therapie werkt", "Niet-helpen voor hulpverleners", "In het diepste van de ziel is niets te zien; "Provocatieve psychologie", "Niemand is iemand zonder de ander" en "Succes is ook niet alles; verder met provocatief coachen". Hij is, als psychotherapeut, erkend en geregistreerd door de overheid. Elke maandag verzorgt hij een column in het dagblad "De Telegraaf", pagina Vrouw. Voor coaching- en therapie-afspraken is hij altijd bereikbaar op 050-3113900. Zie ook www.wijnbergenwijnberg.nl

Leave a Comment: