Menu

Casus Janneke Swank: de positieve intentie

Elementen: positieve intentie; hoe zegt zij/hij het, hoe zeg jij het?, het onbewuste bepaalt mede de woordkeus.


Deze maand stond er in het maandblad ‘Psychologie’ een artikel over depressie en wat we ervan kunnen leren. NLP-ers zouden het de positieve intentie noemen, maar deze woorden gebruikt de schrijver Edwin Oden niet en ook de wetenschappers Paul Andrews (evolutionair bioloog) en de psychiater Anderson Thompon zeggen simpel: het is een geluk bij een ongeluk.
Ja, het is maar hoe je het bekijkt.
Elf jaar geleden zat ik in zaal 5 van De Ganzenheuvel te stoeien met de metaprogramma’s en (ik weet niet meer hoe het ging) vroeg Anneke iemand naar de positieve intentie. Ik voelde zoiets als een klik binnen in me. Zo van: ‘yes, ja natuurlijk wat een goeie vraag!’ Die klik had ik ook al in 1989 bij de bespreking van de vooronderstellingen van NLP en met name dus bij: ‘elk gedrag heeft een positieve intentie.’ Mijn wereldbeeld draaide en verruimde zich. Als ik de vooronderstellingen uitleg aan de trainees NLP krijg ik bij die van de positieve intentie de meeste vragen en opmerkingen, zoals vooral: ‘zo kun je alles wel goed praten.’ En dan denk ik: ‘ja, en?’
Het werd een automatisme bij mij om bij elke cliënt te zoeken naar de positieve intentie en daardoor gebeurde het volgende:

Marthe begon met de vraag dat ze graag wilde weten waarom ze zo moeilijk thuis kon blijven, waarom ze steeds maar weg moest, het huis uit. Op mijn vraag waarheen, antwoordde ze dat ze naar van alles ging. Bijvoorbeeld? Koffie drinken bij een vriendin, bezoekjes aan eenzame mensen, boodschappen, niet allemaal tegelijk (nog net niet één voor één), zodat er voor de volgende dag ook nog wat te doen was, gewoon een rondje fietsen, wandelen, de hond uitlaten van de buren, en zo ging ze nog even door. Het waren genoeg voorbeelden. En nu zat ze met de  vraag ‘waarom.’ Ik vroeg haar of ze er van uit ging, dat als ze antwoord had, het probleem dan opgelost was? ‘Nee, ja, ik weet het niet,’ zei ze, ‘als ik de oorzaak weet kan ik die misschien veranderen.’ En dan? ‘Dan kan ik misschien thuisblijven.’ ‘Is dat misschien wat je wil?’ vroeg ik en ze haalde haar schouders een beetje op, was even stil en zei toen dat ze het wilde kunnen. ‘Dus niet gedwongen de deur uit, maar ook thuis kunnen blijven.’ Op de vraag naar de toetsbaarheid, hoe ze zou weten dat ze thuis kon blijven zei ze: ‘nou, lekker op de bank kunnen zitten, gewoon tv kijken, of iets creatiefs doen, of de krant lezen. Dat doe ik nu ook wel, maar alleen als Hans thuis is en die gaat graag knutselen in de schuur ’s avonds.’

‘En als je gewoon thuis kunt blijven, welke nadelen zijn er dan voor je?’ Ik ging netjes het rijtje vormvoorwaarden af en ze antwoordde meteen: ‘dan moet ik poetsen, opruimen, schoonmaken, want het is een zootje bij me.’ Zoiets hoor ik wel vaker en met name de opmerking: ‘kijk maar niet naar de rommel’, waarbij ik dan meteen de neiging krijg om heel goed te kijken en vaak nauwelijks rommel ontdek en daarom vroeg ik Marthe wat ze bedoelde met zootje. Ze beschreef nogal gedetailleerd hoe het bij haar thuis was en ja, ik begreep het zootje.

De hindernis gloorde al aan de horizon. ‘Wat me tegenhoudt om rustig thuis te zitten?’ ‘Ja, dat er dan mensen bij me binnen kunnen komen en die zien dat zootje.’ ‘Wat me tegenhoudt om op te ruimen? Daarvoor moet ik thuis blijven en dat kan ik niet.’ Ik gaf een samenvatting van de vicieuze cirkel en vroeg toen wat haar tegenhield om mensen binnen te laten komen. Die vraag zorgde voor een sterke non-verbale reactie. ’Ik moet het vertellen,’ zei ze, ‘ik denk er haast nooit meer aan, maar nu komt het. Niet dat het iets te maken heeft met die rotzooi bij mij binnen, maar af en toe komt het boven en zit het me wel dwars.’
Toen ze zes was gingen haar ouders uit en was een neef babysit voor haar en haar broertje van vier. De neef was ongeveer 17 jaar oud en hield van bepaalde spelletjes die niets te maken hadden met ganzenbord of monopoly.
Ik had ineens weer bewondering voor ons onbewuste. Die zin: ‘ze mogen niet bij me binnenkomen, want dan zien ze de rotzooi.’ Prachtig.
Ik legde haar uit, dat mensen een traumatische ervaring kunnen hebben, die met het traumaproces zodanig veranderd wordt, dat er wel een herinnering, maar nauwelijks een emotie achter blijft. Daar voelde ze wel voor. En zo gingen we aan de slag.

Veertien dagen later vertelde ze me dat ze met een heel rustig gevoel naar huis was gegaan en toen ineens de volgende dag zin had om op te gaan ruimen. De zolder was het eerst aan de beurt. Of dat er mee te maken had, met wat we gedaan hadden? Ze had het verteld aan een paar vriendinnen en die konden niet geloven dat zo’n proces zoveel effect heeft. Daar was veel meer tijd voor nodig en ze zou zelf moeten oefenen met dit proces. Aldus de vriendinnen.
‘Ik ben benieuwd wanneer jij er achter komt dat het wel genoeg is geweest om binnen in jou een soort opruiming te houden’ zei ik en dat vond ze wel een goede afsluiting.
Ik vroeg me weer eens af wat we kunnen doen om de sociale omgeving van mensen ervan te weerhouden zo negatief te reageren op de therapie. Dit ligt niet binnen onze controle, helaas. Dat negatieve en het ongeloof beïnvloedt de cliënt weer. Alsof je alleen maar op een ingewikkelde en tijdrovende manier mag helen. Hebben we dan nog zoveel last van Calvijn? En wat is daar dan weer de positieve intentie van?

Hoe dan ook, bij Marthe thuis is het geen rotzooi meer en ze voelt zich van binnen ook opgeruimd en daar gaat het om.

About the Author Janneke Swank

Janneke overleed op 7 november 2017. --- Met haar verloren wij een bevlogen NLP-collega en vriendin. --- Zij paste NLP toe in haar coachingspraktijk, op een zuivere, betrokken wijze. Ze was tot 1984 werkzaam als fysiotherapeut. Haar interesse ging toen al meer en meer uit naar de ‘mens achter de klacht’. --- Opleidingen: psychosomatsische fysiotherapie, NLP-practitioner en -master bij het IEP, certificaat NLP-trainer, certificaat Health Practitioner NLP en Destination therapist. ---Voerde jarenlang praktijk onder de naam ‘Mind the Body’ waar patiënten met psychosomatische klachten dankbaar gebruik van maakten. --- Gaf trainingen NLP bij het IEP en aan collega-therapeuten en bij de SETH.

Leave a Comment: