Menu

15 Zelfzorg-tips voor mensenwerkers

Houd je zaag scherp – Stephen Covey

Voor een timmerman is het helder. Houd je gereedschap in goede conditie en je weet dat je efficiënter werkt en goed resultaat levert. Maar als ‘mensenwerker’ is het minder helder, want jij bent je gereedschap. Of je nu coach bent, trainer, docent, manager of hulpverlener: als jij niet lekker in je vel zit, dan ben je minder effectief. Daar komt nog bij dat in vrijwel iedere werksoort momenteel meer moet gebeuren in minder tijd en met minder mensen. Het is dus belangrijker dan ooit om effectief en in goede conditie te zijn en te blijven. De vraag die veel mensen dan ook zullen herkennen is: Hoe houd ik het leuk? Aangezien ik mezelf deze vraag zo’n beetje heel mijn werkende leven heb gesteld, durf ik daar best iets over te zeggen. In de loop der tijd heb ik hier allerlei mooie en effectieve antwoorden op gevonden die ik graag met je deel. Ik put hierbij uit ervaring, maar ook uit motiverende gespreksvoering, provocatief coachen en mindfulness. De tips variëren van de methode die je inzet tot hoe je je lunchpauze besteedt. Ready? Let’s go!

1.Laat de ander het werk doen. Dit zeg ik niet omdat ik geen hart heb voor cliënten, maar juist omdat ik hart heb voor cliënten… Als je de cliënt namelijk zelf laat nadenken over zijn motivatie, drijfveren, doelen en oplossingen, geef je de ander geen vis, maar leer je hem vissen. Daar profiteren jullie allebei van, een echte win-win, dus leun achterover en stel vragen die de ander aan het denken zetten.

2.Ga verstandig met je energie om. Leer om motivatie te ontlokken in plaats van op te leggen. Druk uitoefenen kost heel veel energie en werkt averechts. De cliënt laten nadenken en verwoorden welke redenen zij heeft om te veranderen; welke mogelijkheden zij ziet en welke lange termijn-doelen en waarden haar inspireren is veel effectiever én leuker. Stel ook per cliënt andere, haalbare doelen en leg de lat dienovereenkomstig.

3. Heb geduld. Veel hulpverleners willen het liefst de verandering voor hun ogen zien voltrekken. Besef echter dat het belangrijkste werk tussen de sessies in gebeurt. Als je de cliënt goed aan het denken hebt gezet middels effectieve vragen en prikkelende reflecties, dan gaat hij zijn ‘huiswerk’ doen, terwijl jij op een terrasje zit.

4. Neem een mini-pauze. Neem af en toe een korte break tussen 2 cliënten door. Pak elke kans om even te bewegen en je hoofd leeg te maken. Neem de trap; schil een appeltje; rek je uit; haal een frisse neus of haal een aantal keer bewust adem. Die paar minuten win je zo terug, doordat je effectiever bent, dan wanneer je ‘doorjakkert’.

5.Wees transparant. Als je het even niet meer weet, zeg gewoon dat je het even niet meer weet. Als je je afvraagt of de ingeslagen weg nog nuttig is; vraag of het nog nuttig is. Als je aandacht verslapt, zeg dat je aandacht verslapt. Doe het op een respectvolle manier en je zult versteld staan van het effect.

6.Werk met het hier-en-nu. Een van de meest effectieve vragen die ik ken is: ‘Wat gebeurt er nu?’ Als je deze vraag stelt als het even niet lekker loopt, kom je heel snel tot de kern. Als de ander het niet weet kun je eerst je eigen observaties delen en vragen om de visie of beleving van de ander. Blijf uit het oordeel en onderzoek samen wat er aan de hand is.

7.Durf echte stiltes te laten vallen. We vergeten vaak dat mensen verwerkingstijd nodig hebben. Stel dus prikkelende vragen en gun de ander bedenktijd. Wist je dat na 7 seconden bijna iedereen gaat praten?

8.Durf de ander te onderbreken. We zijn vaak te vriendelijk en luisteren soms te lang naar een ‘spraakwaterval’. Cliënten die hun verhaal al heel vaak hebben verteld, bevestigen – als ze dit weer doen – vooral hun eigen drama. Onderbreek de ander vriendelijk voor een samenvatting of een reflectie. Daar win je allebei tijd mee.

9.Zet humor en speelsheid in. Wees niet te serieus, maar durf te spelen, uit te dagen en te geinen. Dat verbindt, geeft energie en leidt tot inzicht! En bovenal: je werkplezier neemt toe. Waak wel voor cynische en sarcastische humor. Je moet er beiden om kunnen lachen!
Verdiep in je in het provocatieve coachen waar de inzet van humor tot een ware kunst is verheven.

10.Beoefen mindfulness en zelfcompassie. Onderzoek heeft aangetoond dat dat je effectiever maakt als coach, hulpverlener of therapeut en voorkomt dat je ‘compassie-moe’ wordt (Bron: Compassievol leven – Koster en van de Brink). Mijn favoriete oefening: het 5x5je. Haal 5 x bewust adem; kijk om je heen naar 5 dingen; luister naar 5 geluiden; voel 5 lichamelijke sensaties en haal nogmaals 5 x adem. En doe dit met een milde, open houding, dus zonder iets bijzonders te verwachten.

11.Ga naar buiten. Frisse lucht, beweging en de natuur zijn onovertroffen energie-opladers. Als je werk bestaat uit binnen zittend praten met mensen, waarom ga je dan in je lunchpauze ook weer binnen zitten praten met mensen? Ga eens wandelen tijdens je lunchpauze. En na het werk: fiets, step, jog, skate, sport buiten wanneer je maar kunt. Doe als de vitale oude chinezen: ga naar een park en beweeg.

12.Let op je voeding. Drink niet alleen maar koffie en zwarte thee, maar wissel af met water, vers vruchtensap en kruidenthee. En ja, dan moet je vaker naar het toilet en dat geeft je juist een regelmatige break. Mijn superdrink? Water met chia-zaadjes (twee eetlepels in een waterflesje) en stukjes gemberwortel. Het ziet er niet uit, maar geeft je vocht, een energie-boost en je omega-3.

13. Leer methoden die werken. Een mooi voorbeeld van een evidence-based methode is motiverende gespreksvoering. Deze methode is prettig voor jou en prettig voor je cliënten. Als het gaat om motiveren is deze methode onovertroffen. Je sorteert gegarandeerd meer effect met minder moeite. Op 22, 23 en 24 mei geven ondergetekende en / of Anne van Stralen weer de jaarlijkse driedaagse training motiverende gespreksvoering. Je bent van harte welkom!

14.Blijf in jezelf investeren. Volg af en toe een training, laat je coachen of lees inspirerende (vak)literatuur. Zit dit er even niet in? Organiseer een intervisiegroep met een aantal geestverwanten. Immers, als je veel geeft, heb je zelf ook voeding nodig. Houd geven en ontvangen, ander en zelf, actie en rust, yang en yin in balans.

15. Doe zo veel mogelijk werk dat energie geeft. Dit lijkt een open deur, maar hoeveel mensen blijven niet in hun comfortzone door het werk te blijven doen dat ze doen. Je hoeft niet meteen van baan te veranderen, maar kijk eens of er deeltaken zijn die je eigenlijk leuker zou vinden. Al geef je maar een workshop aan je collega’s nadat je ergens een training hebt gevolgd waar je enthousiast over bent. Daar profiteert iedereen van en jij het meest, want je maakt je de stof nog meer eigen en wordt binnen jouw organisatie de expert.

Hopelijk kun je hier wat mee, pas goed op jezelf en houd je zaag scherp, daar worden je cliënten óók blij van.

Hartelijke groet en wellicht tot ziens!

Sergio van der Pluijm

About the Author Sergio van der Pluijm

Provocatieve coach en oprichter en hoofdtrainer van Bureau 'Bewezen Effect', een trainings- en coachingsbureau. --- Het is zijn passie om nuttige wetenschappelijke kennis toegankelijk te maken voor een breed publiek: positieve psychologie, ACT en Mindfulness, motiverende en oplossingsgerichte gespreksvoering.

Leave a Comment: